Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Een goed gesprek in de High Tech | Erik Boers

De laatste tijd werk ik weer veelvuldig in een high tech omgeving, bijvoorbeeld met IC ontwerpers en virus ontwerpers (BioTech). Tijdens de trainingen genieten de deelnemers enorm van de openheid en diepgang in de gesprekken die ze (leren) voeren. Ze herwaarderen als het ware het vitale belang van een goed gesprek met collega’s, medewerkers en leidinggevenden. Op de werkplek komt het daar vaak niet van. Alleen dat al maakt zo’n meerdaagse training de moeite waard: de deelnemers  komen weer op adem, treden in contact met zichzelf en met anderen. En zonder contact met anderen is leven voor de mens nauwelijks mogelijk, is samenwerken nauwelijks mogelijk.

In een eerder weblog stelde ik al de vraag of er eigenlijk nog wel ruimte is voor een goed gesprek op de werkplek. Mijn recente ervaringen hebben meer licht op die vraag geworpen. Wat mij onder andere duidelijk werd is dat sommige medewerkers binnen internationale bedrijven zich verstaanbaar moeten maken in hun derde taal. Ik werkte met een systeemarchitect van Marokkaanse afkomst. Hij spreekt van huis uit Arabisch, daarnaast Frans, heeft inmiddels behoorlijk goed Nederlands geleerd, maar communiceert met zijn collega’s voornamelijk in het Engels. Dat laatste gaat hem niet eenvoudig af. Zo lopen er velen rond: mensen hanteren naast hun streektaal en naast hun nationale taal een internationale (business) taal. Dat maakt het openhartig spreken over wezenlijke vragen niet eenvoudig. Bovendien betreft het hier mensen met een technische belangstelling en achtergrond. Die beschikken veelal niet over een grote talenknobbel. En dan lopen er in dit segment ook nogal wat mensen rond die (licht) autistische trekjes vertonen. Voor hen kost het aangaan van het gesprek met een ander sowieso veel energie, nog los van mogelijke taalbarrières.

En dan de heersende overlegcultuur: al oefenend met ‘doorvragen’ vertrouwde een Chinese moleculair bioloog mij toe dat er tijdens meetings enkel ruimte was voor gesloten vragen in de vorm van: ‘Kiezen we voor A of kiezen we voor B?’. Dat is ook de wijze waarop je met voorstellen moet komen in een vergadering. Doorvragen kost te veel tijd en doet afbreuk aan de besluitvaardigheid. Per meeting puilt de agenda uit.

Nog een element van de werkomgeving anno 2014: steeds meer gesprekken vinden op afstand plaats met behulp van zogenaamde telcons (teleconferenties). Een deel van de groep vergadert in een ruimte, de overige deelnemers bellen in uit verschillende werelddelen, uit verschillende tijdzones. Dus de één is net begonnen met werken, terwijl de ander aan het eind van zijn werkdag zit. Mensen missen de lijfelijke aanwezigheid van anderen. Niet enkel vanwege de cruciale non verbale communicatie, maar ook om lijfelijk energie te verkrijgen puur door de fysieke aanwezigheid van anderen. Het luisteren en buitengesloten zijn kost (ongemerkt) veel energie en gaat ten koste van de aandacht.

Het onderzoekende gesprek staat onder druk. Niet enkel doordat mensen erg resultaatgedreven zijn, maar ook doordat de internationalisering en toenemende concurrentie enkele stevige drempels opwerpen. Nog een wonder dat het zelfs tijdens zo’n meerdaagse training goed lukt! Een hoopvol teken?

‘Natuurlijk is er tijd voor een goed onderzoekend gesprek’ voegde een Limburgse projectmanager mij toe. ‘Maar daarvoor ontstaat enkel de ruimte als je je project aan het begin heel stevig op de rails zet. In die fase is er weinig ruimte voor openheid en doorvragen. Later, als de trein eenmaal rijdt, ontstaat rust en ruimte om de diepte in te gaan.’ Dus: als je je zaken goed op orde hebt kun je in de agenda tijd vrijmaken voor een goed gesprek. Dat betekent dat mensen niet enkel over goede gespreksvaardigheden moeten (leren) beschikken, maar dat ze ook hun vak moeten verstaan. Anders blijven ze achter de feiten aanlopen en krijgen ze nooit de gelegenheid om deze feiten rustig te onderzoeken. Een goed gesprek vraagt nogal wat van hedendaagse professionals. 

 
English

Erik Boers
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Echt dwarsdenken | Erik Boers
 
Ken je mij? | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |