Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Kiezen, keuzes maken, beslissen | Erik Boers

Deze week begeleidde ik de juni-module van de Leergang Vrije Ruimte. Vijf deelnemers schoven aan in de torenkamer van Drakenburg voor een goed gesprek van drie dagen lang over het thema ‘kiezen’.

 Er tekenden zich allerlei vragen af:
1. Hoe beïnvloedt macht beslissingen?
2. Is kiezen een individuele aangelegenheid?
3. Hoe verhouden vrijheid en kiezen zich tot elkaar?
4. Wat is de invloed van de omgeving op beslissingen?
5. Wat is de rol van de wil (bij een keuze)?
6. Hoe kom je van kiezen tot handelen?
7. Wanneer mag jouw keuze anderen beschadigen?
8. Hoelang mag je een keuze uitstellen?

 We beoefenden afwisselend alle Trivium-vakken, bijvoorbeeld:
Dialectica: een socratisch gesprek over de vraag over het besluit om een subafdeling te sluiten en vijf mensen op straat te zetten. Wat zijn de kosten van zo’n keuze? En ten koste van wie of wat mag dat?
Retorica: enkele korte debatten over de stellingen:
• Kiezen doe je uiteindelijk alleen.
• Kiezen kan alleen gebeuren in volledige vrijheid.
• Degene met macht heeft terecht het laatste woord.
Grammatica: een geschreven gesprek met iemand die willens en wetens een verkeerde keuze maakte.

Verder hebben we tekstfragmenten gelezen:
• Mark Mieras over verontrustende berichten aangaande onze vrije wil uit de neuropsychologie.
• Balthasar Gracian (17de eeuw) over de botsing tussen persoonlijke moraal en de noodzakelijke prudentie in politiek omgevingen.
• Pascal Mercier/Peter Bieri over een ingrijpende keuze die je overvalt en die je je langzaam eigen maak.

We hebben stilgestaan bij veelzeggende details: een dierbare dichtregel, een masker uit het revolutionaire Nicaragua, het aarzelende begin van een trompetsolo, de ontmoeting met een glunderend jochie met een bloedende koeienkop op zijn hoofd, een laptop in de woestijn.

Tijdens het diner voerden we openhartige tafelgesprekken, bijvoorbeeld over een keuze die je niet hebt gemaakt en waarop je nog steeds weemoedig terugkijkt.

Op de laatste middag lazen we elkaar onze essays voor. Echte pareltjes, die niet enkel de toehoorders raakten, maar ook de schrijvers zelf verbaasden. Deze essays worden in de loop van de komende maand verzameld in een bundeltje voor eigen gebruik.

En hoewel we onze hersens stevig hebben laten kraken deze dagen, verlieten wij Drakenburg met een leeg hoofd en opgeruimd hart. Enkelen keken al uit naar de volgende module in november.

 
English

Erik Boers
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Echt dwarsdenken | Erik Boers
 
Ken je mij? | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |