Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Ken je mij? | Erik Boers

Ken je mij? Over ongekende inbedding

Onlangs begeleidde ik een gesprek over ‘identiteit’ met een groep docenten/bestuurders van een scholengemeenschap VMBO/HAVO/VWO. In hun missie staat: “wij zijn een streekschool met een open, katholiek karakter”. Maar klopt dat nog wel en wat is dat dan precies? Wie zijn wij en hoe worden wij gezien? Over die vragen wilden ze zich buigen.

Normaliter open ik elk denkgesprek met het voorlezen van een gedicht om een verwonderende houding en ontvankelijkheid voor ‘schone letteren’ op te roepen. Ditmaal koos ik echter voor het luisteren naar een lied. Het lied ‘Ken je mij?’ van Trijntje Oosterhuis: https://www.youtube.com/watch?v=0iowndW2Eo8
De tekst van dit lied sluit mooi aan bij het thema, want in het refrein duikt steeds de vraag op: wie ben ik dan?

Ken je mij? Wie ken je dan?
Weet jij mij beter dan ik?
Ken je mij? Wie ben ik dan?
Weet jij mij beter dan ik?

En in één van de coupletten duikt het verlangen op naar een waar woord dat weergeeft wie ik ben:

Ik zou een woord willen spreken
Dat waar en van mij is
Dat draagt wie ik ben,
dat het houdt,
Ik zou een woord willen spreken
Dat rechtop staat als mens die mij aankijkt en zegt
Ik ben jouw zuiverste zelf,
Vrees niet, versta mij, ik ben, ik ben

We beluisterden het lied en ik vroeg wat men er van vond. De meeste aanwezigen sprak het lied aan. Een enkeling kende het al. Eén mannelijke bestuurder genoot meer van hardrock.

Vervolgens stond ik met de groep stil bij de achtergrond van dit lied, omdat hun waardering voor dit lied naar mijn idee alles van doen had met de identiteit van deze groep.

Over de achtergrond van de zangeres. Trijntje Oosterhuis is niet de eerste de beste: zij is in Nederland bekend van haar optredens, onder andere op televisie bij The Voice of Holland. Kortom: zij is blank en van Nederlandse komaf, net als deze groep.

Over de tekst van dit lied. Trijntje is de dochter van Huub Oosterhuis, een vooraanstaand vrijzinnig katholieke theoloog en dichter. De tekst van dit lied is, niet toevallig, van zijn hand. En deze tekst is geïnspireerd op een psalm, een Bijbeltekst, namelijk Psalm 139:

Heer, u kent mij, u doorgrondt mij,
u weet het als ik zit of sta
u doorziet van verre mijn gedachten
ga ik op weg of rust ik uit, u merkt het op,
met al mijn wegen bent u vertrouwd

Geen woord ligt op mijn tong,
of u, Heer, kent het ten volle.
U omsluit mij, van achteren en van voren,
u legt uw hand op mij.
Wonderlijk zoals u mij kent,
Het gaat mijn begrip te boven.

Het mysterie. Kent de ander mij? Hoe wonderlijk is dat wel niet? Is dat wel mogelijk? En wat ken je dan?

Het lijkt een liefdesliedje, maar dat is het niet. Of misschien juist wel: het is verwant aan een heel oud liefdeslied binnen onze Joods-Christelijke cultuur.

Hiervan zullen mensen zich niet direct bewust zijn wanneer ze naar dit lied luisteren, maar woorden als ‘jij’ en ‘ik’, als ‘gekend worden’, ‘het ware woord’ en ‘vrees niet’ zijn gekleurd door eeuwenlange religiositeit. Een traditie waarbinnen ook deze school staat.

Over de muziek en het genre. Wij genieten van de toonsoort (C-mineur) en begrijpen dat daarbij een wat weemoedige tekst past. Zo vertrouwd zijn wij met octaven en harmonieën. Bovendien staan we niet vreemd te kijken van de combinatie gitaar en zang: een zeer gebruikelijk duo in onze cultuur, met referenties aan Bob Dylan, Joan Baez, Leonard Cohen, Jacques Brel …. Singer Songwriters met een levensbeschouwelijke boodschap.

Zo ontdekten wij een gelaagde identiteit binnen onze waardering van dit lied. En dat had niemand verwacht toen we de bijeenkomst begonnen met luisteren.

De stap naar de gelaagdheid in de identiteit van de school was toen snel gemaakt. Op zoek naar de ongekende inbedding van hun identiteit is de groep uiteindelijk de eigen ‘Genesis’ ingedoken: het ontstaan als seminarie, de ontwikkeling van ambachtscholen, de dubieuze rol van lesgevende broeders, het afzetten tegen andere scholen in de omgeving, de noodgedwongen fusies, de overlevingsdrang en vitaliteit die ten grondslag liggen aan het huidige succes. Een ‘warme school’, een ‘levenslustig improviserende gemeenschap’ van leerlingen, docenten, ouders en bestuurders.

Met dank aan Dorien Brunt die mij dit lied ooit liet horen.

 
English

 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen
 
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

--> Erik Boers
25 jaar geleden: mijn eerste kennismaking met het Socratisch gesprek in Duitsland
 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen
 
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
25 jaar geleden: mijn eerste kennismaking met het Socratisch gesprek in Duitsland | Erik Boers
 
Patientparticipatie: stamelen en tasten door Loudi Langelaan | Blogs
 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen | Erik Boers
 
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium BV, filosoferen in organisaties | Postb. 490 5600 AL Eindhoven | 0646118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |