Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

'Stondpunt', een denkoefening | Erik Boers

“Denken is van gedachten veranderen” 

Bovenstaand citaat uit “De Vriendschap” van Conny Palmen gebruik ik regelmatig tijdens de introductie van een Socratisch Gesprek. De kunst van het samen spreken en samen denken is niet te versterken wat je al weet, hoewel we ons denken daartoe wel vaak inzetten. Maar gedachten vormen het denken dat al achter ons ligt. Al samen sprekend en luisterend ‘van gedachten te veranderen’, dat is pas denken.

Onlangs heb ik een ‘opwarmoefening’ uitgeprobeerd waarin dit ‘van gedachten veranderen’ onderzocht kan worden. Een deelnemer aan onze laatste Leergang Vrije Ruimte  bracht me op het idee. Hij had bij Wim Daniëls (net gestopt als vaste columnist bij “Spijkers met Koppen”) het woord  ‘Stondpunt’ opgevangen: een standpunt dat je achter je hebt gelaten. En daarover had hij een gesprek gevoerd met een groep hoogleraren die hij begeleidt. Briljant vond ik dat. Geïnspireerd ben ik een week later in zijn voetspoor getreden.

Aan een groep bestuurders die samen wilden nadenken over het begrip ‘leiderschap’ heb ik deze oefening als voorgerecht opgediend, en dat werkt wonderwel.

Dit zijn de vragen die ik, na een korte introductie van de oefening, bij hen neerlegde:

  1. Wat is een ‘stondpunt’ van jou, een standpunt dat je achter je hebt gelaten?
  2. Wanneer heb je dat achter je gelaten?
  3. En waarom?
  4. Hoe verliep het ‘afscheidsproces’: waar dook de eerste twijfel op; wat gaf uiteindelijk de doorslag?
  5. Voor welk standpunt heb je het ingeruild?  
  6. Als je zo naar je huidige standpunten kijkt: welk komt er momenteel in aanmerking om wellicht gepromoveerd te worden tot ‘stondpunt’?

Dat leverde een mooie (eerste)  gespreksronde op, bijvoorbeeld over iemand die de opvatting dat zij als directeur alles moest weten achter zich had weten te laten, onder ander geholpen door een confronterende coachingstraject. Ook privéverschuivingen doken op, bijvoorbeeld naar aanleiding van ons onderzoek over het stondpunt: “Nooit meer een vent in huis!”.

Als begeleider moet je wel opletten dat er geen  ‘meningen’ of  ‘oordelen’ worden ingebracht als zijnde een  ‘standpunt’.  Wanneer iemand zijn twijfel  over een ander bijstelt vanwege de inzet die deze toont, is dat een minder ingrijpende ervaring dan wanneer je een moeizaam verworven inzicht (weer) prijs moet geven.  

Tja, wat maakt een standpunt eigenlijk tot een standpunt?  

 
English

Erik Boers
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen
 
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Patientparticipatie: stamelen en tasten door Loudi Langelaan | Blogs
 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen | Erik Boers
 
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |