Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Strepen trekken | Erik Boers

Wij mensen zijn strepentrekkers. “Tot zover en niet verder!” De strepen die we trekken geven ons houvast, het idee dat we onszelf (en de rest) in de hand hebben. Ze bepalen onze identiteit: hier hou ik op. “Hier houdt het, wat mij betreft, op!”

Maar wat als duidelijk getrokken grenzen toch overschreden worden?

Heeft Assad nu wel of niet de ‘red line’ van Obama overschreden? Afgezien van het feit dat op dit moment nog niet definitief vaststaat wie Sarin heeft gebruikt, is ook de formulering van die ‘red line’ een jaar geleden niet zeer welomlijnd:

 “We have been very clear to the Assad regime, but also to other players on the ground, that a red line for us is where we start seeing a whole bunch of chemical weapons moving around or being utilized. That would change my calculus. That would change my equation”.

Inmiddels is er politiek getouwtrek ontstaan over het onder toezicht stellen van chemische wapens door het regime van Assad. Dat spel zorgt ervoor dat Obama, waarschijnlijk tot zijn opluchting, niet op zijn strepen hoeft te gaan staan.

Een ander geval van grensoverschrijdend gedrag deed zich voor op 2 september jl.. Toen werd bekend gemaakt dat de  Voyager 1, gelanceerd in september 1977, ons zonnestelsel heeft verlaten.  Of toch niet? De interpretaties van de gegevens roepen veel vragen op. Bovendien is die grens tussen heliosfeer en interstellaire ruimte een hele dikke streep (een paar miljard kilometer). Wanneer ben je daar precies overheen? Volgens de laatste berekeningen heeft de Voyager 1 een jaar geleden die grens gepasseerd. Een weten met terugwerkende kracht.

Wij trekken strepen om houvast te creëren, maar als puntje bij paaltje komt blijken strepen toch minder eenduidig dan we hoopten. Is dat erg?

Ook Socrates trekt strepen in zijn gesprekken: hij gaat op zoek naar definities (letterlijk  ‘grensbepaling’) van begrippen als rechtvaardigheid of moed. In ons Vrije Ruimte Praktijkboek wijden we daar een praktijkwijzer aan (#66 Definitiegesprek). Een leuke oefening om te doen, maar pittig. Het valt namelijk niet mee om een begrip tegelijkertijd volledig te omschrijven en af te bakenen van andere begrippen. Daar waar je een helder onderscheid meent te hebben gevonden ontstaan - al doorsprekend -  barsten in het mooie bouwwerk. Is dat erg? Nee, want het grensoverschrijdend gesprek met de ander brengt je toch een stapje verder in het begrijpen van de menselijke werkelijkheid, die nu eenmaal niet zo helder en welomlijnd is.

Filosofie is leren te sterven. We blijven strepen trekken om deze keer op keer uit te wissen tot we de eindstreep, onze persoonlijke deadline, gehaald hebben.

 Ik trok een streep

Ik trok een streep:
tot hier,
nooit ga ik verder dan hier!

Toen ik verder ging,
trok ik een nieuwe streep,
en nog een streep.

De zon scheen
en overal zag ik mensen,
haastig en ernstig,
en iedereen trok een streep,
iedereen ging verder.

Uit: Toon Tellegen: Daar zijn woorden voor, 2007

 
English

Erik Boers
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Echt dwarsdenken | Erik Boers
 
Ken je mij? | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |