Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe | Erik Boers

Een stamgast van het Socratisch Café Eindhoven betreurde het dat er tijdens de zomermaanden geen bijeenkomsten waren. Zo’n goed gesprek op z’n tijd stelt ze erg op prijs. Ze kwam bovendien  met een suggestie voor een thema: “Kunnen we niet eens praten over de boeken van Vladimir Megre over Anastasia? Dat is echte filosofie in mijn ogen”. Ik moest bekennen dat ik er nog nooit van gehoord had, maar dat ik in de vakantie wel een boek uit die reeks zou willen lezen. Zij raadde mij aan te beginnen met het eerste deel “ Anastasia; de zoemende ceder”. En dat heb ik bestudeerd tijdens mijn eerste vakantieweek in het schitterende wandelgebied van de Alpi Apuane, boven Lucca (Italië).

“Anastasia: de zoemende ceders”  is deel 1 in de reeks ‘De zoemende ceders van Rusland’ (zie: http://www.vmegre.com/ ). Die ‘zoemende ceder’ verwijst naar de Siberische pijnboom. De schrijver, een ondernemer uit Novosibirsk, raakt op de hoogte van de helende kracht van deze bijzondere boom door een gesprek met twee oude mannen tijdens een handelsexpeditie in 1994 op de rivier de Ob (Noord Siberië). Een jaar later keert hij terug naar dezelfde plek en ontmoet daar Anastasia, de (achter)kleindochter van zijn voormalige gesprekspartners. Anastasia blijkt de taiga te bewonen zonder huis of huisraad, in volstrekte harmonie met haar natuurlijke omgeving. Drie dagen ‘logeert’ Megre bij haar en raakt vertrouwd met haar kijk op mens en werkelijkheid. Daarover schrijft hij in dit boek.

Natuurlijk heeft deze ontmoeting niet daadwerkelijk  plaatsgevonden. Vladimir Megre kiest voor het verhaal over Anastasia als stijlmiddel om mensen aan het denken te zetten over de wijze waarop ze verwijderd zijn geraakt van de wijsheid en oerkracht die in de/onze natuur schuilgaan. Zijn populaire boeken (naar verluid zijn er inmiddels miljoenen exemplaren verkocht in diverse talen) hebben o.a. geresulteerd in het ontstaan van pakweg 150 ‘eco-villages’ alleen al in Rusland. Zelfs in Drenthe wordt momenteel gewerkt aan de oprichting van het  Anastasiadorp (zie: http://www.anastasiadorp.nl/ en http://www.ecovillages.org/).

Wat kun je met zo’n boek in een Socratisch Café?  Voor een nuchtere filosoof als ik zijn veel ‘feiten’ uit het verhaal buitengewoon onwaarschijnlijk (eekhoorns die pijnboompitten aandragen als je honger hebt) en veel beschouwingen naïef (als je de schrijfletters kent kun je alle mogelijke combinaties maken en daardoor in alle talen je verstaanbaar maken). De toon is eerder messiaans dan filosofisch (“Alles wat ik doe is gewoon menselijk. Het is de mensen al vanaf het allereerste begin gegeven. Het is onze oerverbinding. Het is allemaal aanwezig in onze oerbron-bestanden. Iedereen kan doen wat ik nu doe. Vroeger of later keren de mensen hoe dan ook naar de Oerbron terug. Dat proces zal langzaam maar zeker plaatsvinden, als de lichte krachten eenmaal de overhand krijgen.” p. 58).

Maar het doel van het Socratisch Café is niet om teksten filosofisch te fileren. Noch willen we tijdens een Socratisch Gesprek het denken van Anastasia of Vladimir Megre onderzoeken. We gaan met elkaar in gesprek om ons eigen denken te onderzoeken. En dat doen we niet aan de hand van fraaie verhalen, maar naar aanleiding van alledaagse gebeurtenissen uit ons eigen leven. Gebeurtenissen die vervolgens minstens zo intrigerend blijken als menig verzonnen verhaal. Hoe kan een tekst als deze aan dat zelfonderzoek bijdragen?

Een mogelijkheid biedt de praktijkwijzer  29 Leesgesprek uit ons “Vrije Ruimte Praktijkboek” (p. 90), met name stap 7:  een cruciale passage uitkiezen, deze samen hardop lezen en elk significant woord (kritisch) onderzoeken, refererend aan eigen ervaringen en inzichten.

Je kunt ook degene die gecharmeerd is van dit boek uitnodigen om de fundamentele vragen die aan de orde komen te formuleren, bijvoorbeeld: ‘Wat heb je werkelijk nodig om te leven?’ ‘Waarin verschilt de mens van het dier?’ ‘Hoe vriendelijk is de natuur?’ ‘Bestaat er een zuiver streven?’ ‘Wat kenmerkt een goede opvoeding?’ … En aan de hand van één van deze vragen kun je een Socratisch Gesprek starten.

Hoe dan ook: “Anastasia” zullen we  niet omarmen als filosofie of levensleer. Want daarmee zouden we ons eigen denkwerk uit handen geven en het bezinnende gesprek dat we nastreven verwordt al snel tot een polariserende geloofsstrijd.

 
English

Erik Boers
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen
 
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Patientparticipatie: stamelen en tasten door Loudi Langelaan | Blogs
 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen | Erik Boers
 
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |