Samen Spreken
Samen Denken
Samen Werken

home wie wij zijn wat wij doen en voor wie publicaties contact

Meer casussen in een Socratische dialoog | Erik Boers

Gewoonlijk centreren wij een Socratische Dialoog rond één casus. Voor de publieke dialogen over de intensieve veehouderij, die wij onlangs begeleidden,  hebben we echter gewerkt met twee praktijkvoorbeelden in één gesprek. Dat zorgde ervoor dat tijdens het gesprek beide partijen zich recht gedaan voelen, bijvoorbeeld de vijf Q-koorts patienten en vijf geitenhouders die aan één tafel zaten. Om het mogelijk te maken in de drie beschikbare uren met twee praktijkvoorbeelden te werken, hebben we de praktijkwijzer uit het Vrije Ruimte Praktijkboek enigszins aangepast.

In de eerste plaats hebben we de voorgesprekken met alle deelnemers gebruikt om twee representatieve dilemma's te selecteren en op papier te zetten. Op een half A4 stonden bondig vermeld: de context, het cruciale moment, inclusief de beleving en de vraag die de voorbeeldgever zich stelt. Een voorbeeld:

Context:

Na de constatering van Q-koorts in december 2009 volgt er een lange periode van fysieke en psychologische problemen.  In de loop van 2011 wordt het werk weer volledig hervat, maar de klachten blijven terugkomen. In augustus 2011 lukt het niet meer om te werken, en lijkt de hele situatie weer terug bij af. Op het werk is er weinig begrip voor de omstandigheden.  De werkgever begrijpt niet dat er niet volop gewerkt kan worden, en collega´s nemen het verhaal niet serieus.

Cruciaal moment:

Op een gegeven moment is het werk weer teruggeschroefd naar 2 uur per dag. Het is zomer, en op het moment dat je ´s middags naar huis gaat, roept een collega: “Ga maar lekker de hele middag in het zonnetje liggen!” De gevoelens die daarop naar boven komen zijn vooral gevoelens van frustratie, boosheid en teleurstelling. De frustratie en boosheid worden veroorzaakt door het onbegrip dat er heerst onder de collega’s. Het lijkt alsof het onmogelijk is om alles goed uit te leggen. Dit geeft ook een gevoel van machteloosheid ten opzichte van de algehele situatie. De teleurstelling richt zich ook op jezelf. Je wilt niet zeuren of langzamer werken, maar het lukt op een gegeven moment niet meer om jezelf op te peppen.  Het is een soort gevecht met jezelf, je loopt tegen jezelf aan.
Op het moment dat collega’s dan zoiets zeggen wanneer je weggaat, denk je: “zie nu eens in hoe het echt zit, probeer eens begrip op te brengen.” Het is verleidelijk om zo’n moment afstand te nemen, en te denken: “zo hoeft het niet van mij”.  Hierdoor raak je echter wel geïsoleerd.

Vraag: Hoe ga je met je omgeving om?

In de tweede plaats hebben we de tekst wat vereenvoudigd en de Kardinale Deugden aan het eind vervangen door de volgende drie vragen:
1. Waar draait het hier om? Wat is hier eigenlijk aan de hand? (Bezonnenheid)
2. Wat moet je hier durven doen? (Moed)
3. Wat moet je hier laten? Wat moet je niet doen, ook al neig je daar sterk toe? (Maat)

De antwoorden op deze drie vragen schreven we in drie kolommen op een flip over. Vervolgens legden we de volgende vraag bij de groep neer:

4. Als je dit zo overziet, waar zit hier de overeenstemming? En waar zitten de belangrijkste meningsverschillen?

Met deze aanpassingen lukte het om in twee uur twee casussen te behandelen. Het uur daaromheen gebruikten we voor de opstart, inclusief gedicht voordragen en kennismaken, en voor een afrondend gesprek over de vraag hoe het gesprek was bevallen.

 

 
English

Erik Boers
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen
 
Mag ik je wat vragen?
 
De dood van Socrates: een schilderij
 
Echt dwarsdenken
 
Ken je mij?
 
Een boek schrijf je nooit alleen...
 
Een eeuw Internationale School voor Wijsbegeerte: van wijsbegeerte naar bezonnenheid
 
Ondermijnt de smartphone het goede gesprek? Een boekbespreking *
 
Maximes rond succes
 
"Leiders zijn lummels"
 
Herdenken en verhalen: stilstaan bij stilstaan
 
Moed: een experiment
 
Zijn wij wel een bestuur?
 
Kritische boekbespreking: Richard Barrett: The Values-driven Organization
 
Mantelzorg is kantelzorg
 
Diaboloog: twee strijdige willen met elkaar in gesprek
 
Van stellige opvatting naar onderzoekende vraag
 
Een kijkje in de bestuurskamer
 
Antifragiel
 
'Stondpunt', een denkoefening
 
De bloedfabriek en de brave burger
 
Een goed gesprek in de High Tech
 
Hemelvaart 2014: verstilling
 
De lof van het vooroordeel
 
Vier gespreksdeugden
 
Kun je samen nadenken?
 
Bezinnen of beslissen?
 
Mis en scene
 
Karakter versus transparantie
 
Spinoza in bedrijf
 
CSI en Socrates
 
Strepen trekken
 
Het paradoxale gesprek in de taiga (een vervolg)
 
Anastasia, zoemende ceders en het Socratisch Cafe
 
Converseren conserveren in de VS
 
Hannah Arendt, martelares?
 
Acteren en contempleren: de kunst van het weven
 
'Hoe geleerder, hoe verkeerder'
 
Filosoferen: klare taal en taal onklaar maken
 
Filosofie en wilskracht, een korte boekbespreking
 
Kritische boekbespreking: "Theorie U" van C. O. Scharmer
 
Tijd voor een gesprek?
 
Een gesprek over eenheid
 
Een goed gesprek van 3 dagen over afspraak, verantwoordelijkheid, discipline
 
Van lezen naar luisteren
 
Geloven: hoe iets verzonnen is en toch bestaat
 
Boekbespreking: "Identiteit"
 
Koninklijke Dialoog
 
Maximes over Europa en Beschaving
 
Boekbespreking: 'De vermoeide samenleving' van Byung-Chul Han
 
Filosofen zijn spraakmakers, geen afspraakmakers
 
Kampvuurgesprek
 
Over laptops en leidinggeven
 
Stuntelige dialoog
 
Het Socratisch Tweegesprek
 
Overstap naar de politiek
 
Een lastig moment van stilte
 
Cognitieve illusies
 
Meer casussen in een Socratische dialoog
 
Gedichten om de denkruimte te openen
 
Authenticiteit
 
Medea
 
Boekbespreking: 'Socratic Citizenship'
 
Samenwerken in een fractie
 
De Nationale Ombudsman
 
Boekbespreking 'Presterende Bestuurders'
 
Over controle en vertrouwen
 
Boekbespreking 'Athene; het leven van de eerste democratie'
 
Restauratie Irritatie
 
Boekbespreking 'Utopie van de Vrije Markt'
 
De Publieke Dialoog
 
Muziek
 
Kiezen, keuzes maken, beslissen
 
Een stomp in je maag
 
Van werkvraag naar denkvraag
 
Populisme en de keukentafel
 
Slim zijn
 

Jurjen van de Groep

Piek Visser - Knijff

Erica Koch

Brunhilde Legeland

Andert Loman

Pieter Mostert

Maarten Rienks

Links

Blogs
Patientparticipatie: stamelen en tasten door Loudi Langelaan | Blogs
 
Geslaagde retraite "Zwijgen en Spreken" op nieuwe locatie bij de Dominicanen | Erik Boers
 
Mag ik je wat vragen? | Erik Boers
 
Het juiste midden is geen middenweg | Erica Koch
 
De dood van Socrates: een schilderij | Erik Boers
 
Meer blogs >>
 
 

Het Nieuwe Trivium B.V. - filosoferen in organisaties | Postbus 490, 5600 AL Eindhoven | 06 - 46118982 | info@hetnieuwetrivium.nl |